Geodeta: Od A do Z. Rola, uprawnienia, koszty i wybór specjalisty

Zastanawiasz się, kim jest geodeta i dlaczego jego rola jest tak często podkreślana w kontekście budowy domu czy spraw związanych z nieruchomościami? W tym artykule kompleksowo wyjaśnię, na czym polega ten fascynujący i niezwykle odpowiedzialny zawód. Dowiesz się, jakie obowiązki spoczywają na geodecie, jakie kwalifikacje musi posiadać, a także w jakich konkretnych sytuacjach jego usługi są absolutnie niezbędne, poznając przy tym orientacyjne koszty i wskazówki, jak wybrać najlepszego specjalistę.

Czym na co dzień zajmuje się geodeta?

Geodeta to nie tylko osoba z teodolitem na statywie, którą często widzimy na placach budowy. To przede wszystkim specjalista zajmujący się precyzyjnymi pomiarami gruntów i nieruchomości. Jego praca polega na zbieraniu, przetwarzaniu i analizowaniu danych przestrzennych, które następnie przyjmują formę opracowań geodezyjno-kartograficznych, takich jak szczegółowe mapy, plany czy rejestry. Odgrywa on kluczową rolę w procesach budowlanych, zarządzaniu nieruchomościami, planowaniu przestrzennym, a nawet w rolnictwie. W praktyce geodeta tworzy mapy do celów projektowych, tyczy obiekty budowlane, wykonuje inwentaryzacje powykonawcze, a także zajmuje się podziałami i rozgraniczeniami nieruchomości. To właśnie dzięki jego pracy mamy pewność, że wszystko, co powstaje na ziemi, jest zgodne z prawem i precyzyjnie umiejscowione.

Zaskakująca historia zawodu od starożytnego "mierniczego" do specjalisty XXI wieku

Historia zawodu geodety jest znacznie dłuższa, niż mogłoby się wydawać. Już w starożytnym Egipcie istnieli "mierniczy", którzy po wylewach Nilu na nowo wyznaczali granice pól, co było kluczowe dla rolnictwa i opodatkowania. W Polsce historycznie osobę wykonującą pomiary mniejszych powierzchni, często w kontekście majątkowym, nazywano "mierniczym przysięgłym". Ta rola ewoluowała przez wieki, dostosowując się do zmieniających się potrzeb społeczeństwa i postępu technologicznego. Dziś geodeta to nie tylko spadkobierca tej bogatej tradycji, ale przede wszystkim specjalista wyposażony w najnowocześniejsze narzędzia, który nadal pełni fundamentalną funkcję w porządkowaniu przestrzeni i zapewnianiu ładu prawnego.

Dlaczego bez podpisu geodety nie rozpoczniesz i nie zakończysz budowy?

Obecność geodety na placu budowy to nie tylko kwestia dobrej praktyki, ale przede wszystkim wymóg prawny, bez którego niemożliwe jest uzyskanie pozwolenia na budowę i formalne zakończenie inwestycji. To właśnie geodeta dostarcza niezbędne dokumenty, takie jak mapa do celów projektowych, która jest podstawą dla architekta do stworzenia projektu zagospodarowania działki. Następnie, podczas budowy, geodeta tyczy budynek, precyzyjnie przenosząc projekt z papieru w teren. Po zakończeniu prac, jego zadaniem jest wykonanie inwentaryzacji powykonawczej, która potwierdza zgodność zrealizowanego obiektu z projektem. Bez tych opracowań i podpisu uprawnionego geodety, żaden urzędnik nie wyda pozwolenia na użytkowanie, a inwestycja pozostanie w zawieszeniu prawnym.

Mapa do celów projektowych: Pierwszy i najważniejszy krok na Twojej budowie

Mapa do celów projektowych to fundament każdej inwestycji budowlanej. Jest to szczegółowe opracowanie geodezyjne, które przedstawia aktualny stan zagospodarowania terenu oraz jego ukształtowanie. Geodeta nanosi na nią wszystkie istniejące obiekty naziemne i podziemne, granice działki, uzbrojenie terenu (sieci wodociągowe, kanalizacyjne, energetyczne, gazowe), a także rzeźbę terenu za pomocą warstwic. To właśnie na podstawie tej mapy architekt może stworzyć projekt zagospodarowania działki, który będzie uwzględniał wszystkie istniejące uwarunkowania. Bez aktualnej mapy do celów projektowych nie ma możliwości złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, co czyni ją pierwszym i absolutnie niezbędnym dokumentem w procesie inwestycyjnym.

Tyczenie budynku: Jak geodeta przenosi marzenia z papieru na Twoją działkę?

Gdy projekt architektoniczny jest już gotowy i uzyskałeś pozwolenie na budowę, przychodzi czas na przeniesienie wizji z papieru w rzeczywisty teren. To zadanie dla geodety, który wykonuje tzw. tyczenie obiektów budowlanych. Polega ono na precyzyjnym wyznaczeniu na działce położenia projektowanego budynku, jego osi konstrukcyjnych, narożników, a także poziomu posadowienia. Geodeta, posługując się specjalistycznym sprzętem pomiarowym, wkopuje w ziemię paliki i punkty referencyjne, które stanowią wytyczne dla ekipy budowlanej. Dzięki temu masz pewność, że Twój dom stanie dokładnie w miejscu i w orientacji zgodnej z projektem, co jest kluczowe dla zachowania wymogów prawnych i funkcjonalności obiektu.

Geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza: Ostatnia prosta do odbioru domu

Po zakończeniu prac budowlanych, kiedy Twój dom stoi już w pełnej krasie, nadszedł czas na ostatni, ale równie ważny etap geodezyjny inwentaryzację powykonawczą. Jest to nic innego jak szczegółowy pomiar zrealizowanego obiektu i wszystkich jego elementów (fundamentów, przyłączy, ogrodzeń, dróg dojazdowych) po ich wykonaniu. Geodeta sprawdza, czy budynek został wybudowany zgodnie z projektem zagospodarowania działki i ewentualnymi odstępstwami, które zostały zgłoszone i zatwierdzone. Sporządzona na tej podstawie dokumentacja geodezyjna jest niezbędna do formalnego zakończenia budowy, uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu i jego wpisu do ewidencji gruntów i budynków. Bez niej nie możesz legalnie zamieszkać w swoim nowym domu.

Spory o miedzę i podziały działek: Kiedy geodeta staje się rozjemcą?

Geodeta to nie tylko specjalista od budowy, ale także ekspert w sprawach związanych z granicami nieruchomości. Często bywa "rozjemcą" w sporach o miedzę. W przypadku niejasnych lub zaginionych punktów granicznych, geodeta dokonuje ich wznowienia, czyli odtworzenia na podstawie dostępnej dokumentacji geodezyjnej. Jego praca jest również kluczowa, gdy właściciel chce podzielić jedną dużą nieruchomość na mniejsze działki, np. w celu sprzedaży części gruntu. Wówczas geodeta sporządza projekt podziału, który musi być zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy, a następnie wykonuje pomiary i sporządza dokumentację niezbędną do wpisu nowych działek do ksiąg wieczystych. Dzięki jego precyzji i znajomości przepisów, wszelkie operacje na granicach nieruchomości przebiegają zgodnie z prawem i bezkonfliktowo.

Niewidoczne, a kluczowe: Rola geodety w obsłudze dużych inwestycji

Choć inwestor indywidualny najczęściej spotyka geodetę w kontekście budowy domu, to jego rola jest nieoceniona również przy znacznie większych przedsięwzięciach. Geodezyjna obsługa inwestycji to stały nadzór i wykonywanie pomiarów kontrolnych w trakcie trwania budowy dróg, mostów, linii kolejowych, obiektów przemysłowych czy osiedli mieszkaniowych. Geodeta monitoruje przemieszczenia konstrukcji, kontroluje pionowość i poziomowość elementów, a także sporządza dokumentację do celów prawnych, np. w postępowaniach sądowych czy administracyjnych, gdy pojawiają się kwestie związane z nieruchomościami. To właśnie dzięki jego pracy duże inwestycje są realizowane z milimetrową precyzją, zgodnie z projektem i obowiązującymi normami, co gwarantuje ich bezpieczeństwo i trwałość.

Ścieżka kariery geodety w Polsce: Jak zdobyć uprawnienia zawodowe?

Zawód geodety w Polsce jest profesją regulowaną, co oznacza, że aby móc wykonywać go samodzielnie i z pełną odpowiedzialnością, niezbędne jest posiadanie odpowiednich uprawnień zawodowych. Te uprawnienia są nadawane przez Głównego Geodetę Kraju i stanowią potwierdzenie posiadanej wiedzy, umiejętności oraz doświadczenia. Ścieżka do ich zdobycia jest jasno określona w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne i wymaga połączenia odpowiedniego wykształcenia z praktyką zawodową oraz zdaniem państwowego egzaminu. To proces wymagający zaangażowania, ale dający gwarancję, że na rynku działają wyłącznie kompetentni i zweryfikowani specjaliści.

Technikum czy studia? Dwie drogi do zawodu i ich konsekwencje

Do zawodu geodety prowadzą dwie główne ścieżki edukacyjne, a każda z nich wiąże się z innymi wymaganiami dotyczącymi praktyki zawodowej, niezbędnej do uzyskania uprawnień:

Ścieżka edukacyjna	Wymagana praktyka do uprawnień
Technikum geodezyjne (tytuł technika)	6 lat praktyki zawodowej
Studia wyższe I stopnia (inżynierskie, kierunek: Geodezja i Kartografia)	2 lata praktyki zawodowej
Studia wyższe II stopnia (magisterskie, kierunek: Geodezja i Kartografia)	1 rok praktyki zawodowej

Wybór ścieżki edukacyjnej ma więc bezpośredni wpływ na czas, jaki trzeba poświęcić na zdobycie doświadczenia, zanim będzie można przystąpić do egzaminu państwowego i uzyskać pełne uprawnienia zawodowe. Studia wyższe, zwłaszcza magisterskie, znacząco skracają ten okres, co często przekłada się na szybszy rozwój kariery i możliwość samodzielnego prowadzenia działalności.

Egzamin państwowy: Ostateczny test wiedzy i umiejętności

Po odbyciu wymaganej praktyki zawodowej, kandydat na geodetę z uprawnieniami musi zmierzyć się z państwowym egzaminem, który jest ostatecznym testem jego wiedzy i umiejętności. Egzamin ten składa się zazwyczaj z dwóch części: pisemnej i ustnej. Część pisemna sprawdza znajomość przepisów prawnych, procedur geodezyjnych oraz umiejętność rozwiązywania praktycznych problemów. Część ustna to rozmowa z komisją egzaminacyjną, podczas której kandydat musi wykazać się dogłębnym zrozumieniem zagadnień geodezyjnych i kartograficznych. Pozytywny wynik egzaminu otwiera drogę do uzyskania uprawnień i pełnoprawnego wykonywania zawodu geodety.

Nie jedne, a siedem uprawnień: Jakie specjalizacje może mieć geodeta?

W Polsce zawód geodety jest bardzo zróżnicowany, a specjaliści mogą posiadać uprawnienia w różnych zakresach, co pozwala im na wykonywanie konkretnych rodzajów prac. Istnieje aż 7 zakresów uprawnień zawodowych, nadawanych przez Głównego Geodetę Kraju. Inwestor indywidualny najczęściej spotka się z geodetą posiadającym uprawnienia w zakresie:

• Pomiary sytuacyjno-wysokościowe, realizacyjne i inwentaryzacyjne: To najczęściej spotykany zakres, obejmujący tworzenie map do celów projektowych, tyczenie budynków i inwentaryzacje powykonawcze.
• Rozgraniczanie i podziały nieruchomości (gruntów) oraz sporządzanie dokumentacji do celów prawnych: Kluczowe przy sporach granicznych, podziałach działek czy regulacji stanów prawnych.
• Geodezyjna obsługa inwestycji: Niezbędna przy dużych projektach budowlanych, gdzie wymagany jest stały nadzór geodezyjny.
• Inne zakresy, takie jak fotogrametria i teledetekcja, geodezja inżynieryjno-przemysłowa czy kartografia, są bardziej specjalistyczne i rzadziej dotyczą typowego inwestora.

Kiedy potrzebujesz geodety? Praktyczna checklista dla inwestora

Zrozumienie, w jakich momentach geodeta jest niezbędny, to klucz do sprawnego przebiegu każdej inwestycji budowlanej czy operacji na nieruchomościach. Jego usługi zapewniają nie tylko prawidłowy przebieg procesu, ale przede wszystkim zgodność z prawem i uniknięcie kosztownych błędów. Poniżej przedstawiam praktyczną checklistę, która pomoże Ci zidentyfikować te kluczowe momenty.

Etap 1: Przed zakupem działki i projektowaniem o czym musisz pamiętać?

Zanim zainwestujesz w działkę i rozpoczniesz planowanie budowy, geodeta może Cię uchronić przed wieloma problemami:

• Sprawdzenie granic działki: Upewnienie się, że granice nieruchomości są jasne i zgodne z dokumentacją, pozwoli uniknąć sporów z sąsiadami w przyszłości.
• Sporządzenie mapy do celów projektowych: Absolutnie niezbędna dla architekta do stworzenia projektu zagospodarowania działki i uzyskania pozwolenia na budowę.
• Analiza uzbrojenia terenu: Geodeta naniesie na mapę wszystkie sieci (woda, prąd, gaz, kanalizacja), co jest kluczowe dla planowania przyłączy i kosztów budowy.
• Wykonanie mapy do celów prawnych: Jeśli planujesz podział działki lub jej scalenie z inną.

Etap 2: W trakcie budowy kluczowe momenty, których nie można pominąć

Podczas samej budowy geodeta jest Twoim "oczem" na placu, dbającym o precyzję i zgodność z projektem:

• Tyczenie budynku: Wyznaczenie na gruncie dokładnego położenia fundamentów, osi i narożników budynku zgodnie z projektem.
• Tyczenie przyłączy: Precyzyjne wyznaczenie przebiegu sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej czy energetycznej.
• Pomiary kontrolne: Weryfikacja położenia i wysokości poszczególnych elementów konstrukcyjnych w trakcie realizacji.
• Tyczenie obiektów liniowych: Jeśli budujesz drogę dojazdową, ogrodzenie czy inne elementy wymagające precyzyjnego wyznaczenia.

Etap 3: Po zakończeniu prac formalności niezbędne do zamieszkania

Kiedy budowa dobiega końca, geodeta pomaga Ci dopełnić formalności, abyś mógł legalnie zamieszkać w swoim nowym domu:

• Geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza: Pomiar wszystkich zrealizowanych obiektów (budynek, przyłącza, drogi, ogrodzenia) i sprawdzenie ich zgodności z projektem.
• Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków: Wprowadzenie zmian w dokumentacji geodezyjnej, co jest podstawą do uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku i jego wpisu do księgi wieczystej.
• Sporządzenie mapy do celów prawnych: Jeśli po budowie nastąpiły zmiany, które wymagają aktualizacji w dokumentacji prawnej nieruchomości.

Geodeta w akcji: Nowoczesne narzędzia i technologie pomiarowe

Współczesna geodezja to dziedzina, która dynamicznie rozwija się dzięki postępowi technologicznemu. Dziś geodeta to nie tylko ekspert od pomiarów, ale także specjalista wykorzystujący zaawansowane technologie, które zapewniają niezwykłą precyzję, szybkość i efektywność pracy. Odpowiednie narzędzia to podstawa, by sprostać rosnącym wymaganiom rynku i zapewnić najwyższą jakość usług.

Od taśmy i teodolitu do dronów i skaningu laserowego

Ewolucja narzędzi geodezyjnych jest naprawdę imponująca. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu podstawą pracy geodety były proste instrumenty, takie jak taśma miernicza, węgielnica czy teodolit optyczny. Wymagało to ogromnej precyzji manualnej i czasu. Dziś geodeci mają do dyspozycji nowoczesne tachimetry elektroniczne, które łączą w sobie funkcje pomiaru kątów i odległości, automatycznie rejestrując dane. Coraz częściej wykorzystywane są również drony wyposażone w kamery i skanery laserowe, które pozwalają na szybkie i dokładne tworzenie ortofotomap i modeli 3D terenu. Skaning laserowy natomiast umożliwia pozyskiwanie milionów punktów pomiarowych w krótkim czasie, tworząc niezwykle szczegółowe chmury punktów, idealne do inwentaryzacji skomplikowanych obiektów. Te nowe technologie nie tylko zwiększają precyzję, ale także znacząco przyspieszają realizację zleceń.

Magia satelitów: Jak systemy GNSS zapewniają milimetrową precyzję?

Jednym z najważniejszych osiągnięć, które zrewolucjonizowały pracę geodety, jest wykorzystanie systemów GNSS (Global Navigation Satellite Systems). Mówiąc prościej, są to systemy nawigacji satelitarnej, takie jak amerykański GPS, rosyjski GLONASS, europejski Galileo czy chiński BeiDou. Dzięki specjalistycznym odbiornikom geodezyjnym, które odbierają sygnały z satelitów, geodeta jest w stanie określić położenie punktu na ziemi z milimetrową precyzją. Systemy te eliminują potrzebę widoczności między punktami pomiarowymi, co było ograniczeniem tradycyjnych metod, i pozwalają na szybkie i dokładne pomiary nawet w trudnym terenie. To właśnie "magia satelitów" sprawia, że współczesna geodezja jest tak efektywna i niezawodna.

Ile kosztują usługi geodety i na jakie zarobki może liczyć specjalista?

Zarówno koszty usług geodezyjnych, jak i zarobki w branży są kwestiami, które interesują zarówno inwestorów, jak i osoby rozważające karierę w tej dziedzinie. Warto zaznaczyć, że są one zróżnicowane i zależą od wielu czynników, takich jak region kraju, doświadczenie specjalisty, zakres i stopień skomplikowania zlecenia czy posiadane uprawnienia. Przyjrzyjmy się bliżej tym aspektom.

Zarobki geodety: Od asystenta do właściciela firmy na jakie kwoty można liczyć?

Zarobki geodetów w Polsce są zróżnicowane i dynamicznie się zmieniają. Według danych na 2026 rok, mediana miesięcznego wynagrodzenia geodety wynosi około 6 760 zł brutto. Warto jednak pamiętać, że jest to wartość uśredniona, a faktyczne zarobki mogą się znacznie różnić:

• Widełki zarobków: Połowa geodetów zarabia od 5 830 zł do 8 150 zł brutto miesięcznie.
• Początkujący geodeta (po studiach): Może liczyć na wynagrodzenie w przedziale 3 750 - 5 650 zł netto.
• Geodeta z uprawnieniami: Zarobki znacznie wzrastają, często przekraczając 7 000 zł netto. Specjaliści z własną działalnością gospodarczą, zarządzający zespołem i realizujący duże projekty, mogą osiągać znacznie wyższe kwoty.
• Najwyższe zarobki: Obserwuje się w województwach o największej dynamice inwestycyjnej, takich jak małopolskie, mazowieckie i dolnośląskie.

Cennik usług geodezyjnych: Ile zapłacisz za mapę, tyczenie i inwentaryzację?

Koszty usług geodezyjnych są bardzo elastyczne i zależą od wielu czynników. Poniżej przedstawiam orientacyjne ceny z 2026 roku dla najczęściej zamawianych usług. Pamiętaj, że są to wartości poglądowe i zawsze warto poprosić o indywidualną wycenę:

• Mapa do celów projektowych: od 1 800 zł do 3 200 zł (cena zależy od wielkości i skomplikowania działki).
• Tyczenie budynku (do 200 m²): od 1 200 zł do 2 000 zł.
• Inwentaryzacja powykonawcza budynku: od 1 500 zł do 2 800 zł (cena może wzrosnąć przy dużej liczbie przyłączy).
• Podział działki na dwie: od 3 000 zł do 6 000 zł (zależnie od stopnia skomplikowania i konieczności sporządzenia dodatkowych dokumentów).
• Wznowienie znaków granicznych: od 1 000 zł do 2 500 zł (za 1-3 punkty, każdy kolejny punkt to dodatkowy koszt).

Od czego zależy ostateczny koszt? Czynniki wpływające na wycenę

Ostateczna cena za usługi geodezyjne jest wypadkową kilku kluczowych czynników. Zrozumienie ich pomoże Ci lepiej ocenić otrzymane oferty:

• Region: Ceny usług geodezyjnych mogą się różnić w zależności od województwa i konkretnej lokalizacji (większe miasta zazwyczaj mają wyższe stawki).
• Stopień skomplikowania zlecenia: Im bardziej skomplikowany teren (np. duża różnica wysokości, gęsta zabudowa, liczne przeszkody), tym więcej pracy i czasu wymaga geodeta.
• Wielkość i kształt działki: Większe i nieregularne działki wymagają więcej pomiarów i opracowań.
• Zakres wymaganych prac: Czy potrzebujesz tylko mapy, czy pełnej obsługi od początku do końca budowy? Kompleksowe usługi często są wyceniane korzystniej.
• Dostępność dokumentacji: Brak aktualnych danych w urzędach może wydłużyć proces i zwiększyć koszty poszukiwań.
• Termin realizacji: Zlecenia "na wczoraj" mogą wiązać się z dodatkowymi opłatami za ekspresową usługę.

Jak wybrać dobrego geodetę i uniknąć kosztownych błędów?

Wybór odpowiedniego geodety to decyzja, która może mieć ogromny wpływ na sukces Twojej inwestycji, a także na uniknięcie problemów prawnych czy finansowych w przyszłości. Nie warto kierować się wyłącznie ceną. Świadomy wybór specjalisty to gwarancja spokoju i pewności, że wszystkie prace zostaną wykonane rzetelnie i zgodnie z przepisami.

Gdzie sprawdzić, czy specjalista posiada wymagane uprawnienia? (Rejestr GUGiK)

Przed podjęciem współpracy z geodetą, absolutnie kluczowe jest zweryfikowanie jego uprawnień zawodowych. Możesz to zrobić w bardzo prosty sposób, korzystając z publicznie dostępnego Rejestru Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii (GUGiK). Na stronie internetowej GUGiK znajdziesz wyszukiwarkę, w której po wpisaniu nazwiska geodety sprawdzisz, czy posiada on aktualne uprawnienia oraz w jakich zakresach. Weryfikacja ta daje pewność, że powierzasz swoje zlecenie kompetentnemu i legalnie działającemu specjaliście, co jest podstawą do uznania wykonanych przez niego prac przez urzędy.

Dlaczego lokalny geodeta może być lepszym wyborem?

Wybór geodety działającego lokalnie, w pobliżu Twojej inwestycji, często okazuje się bardzo korzystny. Taki specjalista zazwyczaj doskonale zna specyfikę terenu, lokalne uwarunkowania geodezyjne i prawne, a także procedury obowiązujące w miejscowych urzędach. To przekłada się na szybszy dojazd, lepszą dostępność i często sprawniejsze załatwianie formalności. Lokalny geodeta ma również większą szansę na posiadanie aktualnych danych archiwalnych dotyczących Twojej działki, co może przyspieszyć i ułatwić realizację zlecenia. Ponadto, w razie potrzeby, łatwiej będzie Ci się z nim skontaktować osobiście.

Przeczytaj również: Geodeta wytycza budynek? Sprawdź dokumenty i uniknij błędów!

O co pytać przed podpisaniem umowy, by uniknąć niespodzianek?

Zanim podpiszesz umowę z geodetą, zadaj kilka kluczowych pytań, aby uniknąć nieporozumień i ukrytych kosztów:

• Dokładny zakres usług: Upewnij się, że umowa jasno określa, jakie konkretnie prace zostaną wykonane. Czy cena obejmuje wszystkie niezbędne etapy, np. zgłoszenie pracy w ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej?
• Termin realizacji: Zapytaj o realny termin wykonania zlecenia i ewentualne możliwości przyspieszenia (oraz ich koszt).
• Ostateczna cena: Czy podana kwota jest ceną końcową i zawiera wszystkie opłaty (np. opłaty urzędowe, dojazd)? Czy są jakieś dodatkowe koszty, które mogą się pojawić?
• Formy komunikacji: Ustal, w jaki sposób będziecie się komunikować i jak często będziesz informowany o postępach prac.
• Gwarancja na wykonane prace: Zapytaj o odpowiedzialność geodety za ewentualne błędy i sposób ich naprawy.
• Wymagane dokumenty: Dowiedz się, jakie dokumenty musisz dostarczyć geodecie, aby mógł rozpocząć pracę.